ข่าวสาร

ผื่นคันรอบดวงตาเกิดจากอะไร

“ผื่นคันรอบดวงตา”
 
อันตรายโดยทั่วไปที่อาจเกิดจากเครื่องสำอาง มักเกิดจากสารเคมีที่เป็นพิษเจือปน เนื่องจากการผลิตที่ไม่ได้มาตรฐาน แม้ผู้ผลิตอาจไม่จงใจทำให้เกิดอันตราย แต่อาจเป็นด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ หรือเนื่องจากต้องการลดต้นทุนการผลิต ซึ่งอาจรวมถึงจากจุลินทรีย์ในเครื่องสำอางซึ่งเกิดจากการผลิตไม่ได้สุขลักษณะ หรือจากวัตถุดิบที่ไม่สะอาดเพียงพอ ดังนั้นเครื่องสำอาง จึงต้องมีมาตรฐานเบื้องต้นในการควบคุมการผลิต อย่างการรับรองจาก อย. แต่ใช่ว่ามี อย. แล้วจะไม่แพ้นะครับ เพราะยังอาจเกิดการแพ้สารประกอบในเครื่องสำอาง ซึ่งเกิดเฉพาะผู้บริโภคบางรายเท่านั้น ไม่ได้เกิดกับทุกคน จึงต้องสังเกตค่ะว่า เราแพ้เครื่องสำอางค์ตัวไหน และควรหยุดการใช้ก่อน
 
มีบ่อยครั้งที่เราแพ้สารตัวหนึ่ง แต่อาการแพ้กลับไปปรากฏอยู่ที่อวัยวะอื่นที่ห่างไกลกันมาก ยิ่งถ้าเกิดขึ้นกับผิวส่วนที่บอบบาง และเป็นอวัยะที่สำคัญอย่างดวงตาแล้วล่ะก็ ดูจะน่ากลัวไม่น้อย แถมยังเป็นที่เห็นได้ชัดเจนอีก ที่เจอบ่อย ๆ ก็คือ แพ้สารจากน้ำยาย้อมผม เพราะเส้นผมมักจะสัมผัสโดนกับบริเวณตาบ่อย ๆ นอกจากนี้ ผื่นที่เปลือกตาและรอบขอบตา อาจจะเกิดจากการแพ้จากสารที่ใช้กับดวงตาได้ เช่น นำ้ยาหยอดตา หรือแม้แต่นำ้ยาแช่คอนแทคเลนส์ก็แพ้ได้เช่นกัน
 
เนื่องจากดวงตาเป็นอวัยวะที่มีนำ้หล่อเลี้ยงอยู่ตลอดเวลา อาการผื่นคันจึงไม่ค่อยเกิดที่ตัวนัยตาเอง แต่จะเกิดที่ขอบตาและเปลือกตาแทน เพราะน้ำตาจะไหลออกมาติดที่ขอบตากับเปลือกตา คนไข้จึงไม่ค่อยรู้ตัว ผื่นสัมผัสแบบนี้มักจะมีลักษณะเป็นตุ่มเล็ก ๆ บวมแดง คันมาก จนกระทั่งแพ้มากเป็นตุ่มน้ำ มีปื้น ๆ ขุย ๆ ที่ผิวด้านบน การหาสารต้นเหตุทำได้โดยการทำการทดสอบผื่นสัมผัส (Patch test)  การทำการทดสอบผื่นสัมผัสนั้น มีประโยชน์อย่างมากสำหรับการวินิจฉัยผู้ป่วยที่มีผื่นแพ้เรื้อรัง เพราะการคาดเดาสารที่แพ้นั้นโดยการสังเกตอย่างเดียวนั้น อาจให้ผลลัพธ์ที่ไม่แน่นอน วิธีการทำการทดสอบแบบนี้ไม่น่ากลัวนะครับ เพราะไม่ต้องเจาะเลือดหรือตัดชิ้นเนื้อ เพียงแค่แปะสารที่ต้องทำการทดสอบไว้ที่แผ่นหลัง แล้วนัดผู้ป่วยมาอ่านผล ผู้ป่วยสามารถนำผลการทดสอบไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อหลีกเลี่ยงสารที่แพ้ได้ง่ายขึ้นครับ
 
 
 
บทความโดย นายแพทย์ประยูร เจนตระกูลโรจน์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางผิวหนัง
โรงพยาบาลผิวหนัง อโศก