ข่าวสาร

โรคขนคุดอักเสบที่เกิดบริเวณหนวดเครา

โรคขนคุดอักเสบที่เกิดบริเวณหนวดเครา (Pseudofolliculitis barbae – PFB) หรือ Razor bumps
 
เกิดจากการที่ขนที่ขึ้นมาใหม่หลังการโกนม้วนงอตัวอยู่ในรูขุมขนหาทางออกไม่ได้ จนเกิดการอักเสบ มักเกิดในคนที่ผมหยิก เพราะคนที่ผมหยิกจะมีขนหนวดที่หยิกด้วย ขนจึงสามารถโค้งงอกลับเข้าไปได้มากกว่า
 
การโกนหนวดด้วยมีดโกน เป็นการตัดปลายขนของหนวด ทำให้มีลักษณะแหลมเหมือนปลายหอก และหากหนวดเหล่านี้งอกย้อนไปทิ่มในรูขุมขน ร่างกายของเราก็จะคิดว่าหนวดนี้เป็นสิ่งแปลกปลอมที่ต้องต่อต้าน จึงทำให้ผิวคันและมีสีแดงลักษณะคล้ายสิว หากไปโกนหนวดซ้ำ ๆ ยังบริเวณเดิม ก็จะทำให้เกิดการระคายเคือง และผิวหนังอักเสบเพิ่มเติมได้ จนเกิดการอักเสบเป็นตุ่มหนอง (Pustules) หรือจนเกิดแผลคล้ายคีลอยด์ (Keloid) บริเวณเคราและคอได้
 
 
การป้องกัน
 
เลือกอุปกรณ์ในการโกนหนวดให้เหมาะสม ใช้ใบมีดโกนที่สะอาดและคม เลือกใช้แบบมีดโกนใบเดียว เพราะมีดโกนหนวดที่ประกอบด้วยมีดหลายใบยิ่งจะทำให้เส้นขนถูกตัดสั้นมากขึ้น โอกาสเกิดขนคุดจึงมีมากขึ้น แม้จะโกนได้เรียบเนียนกว่า แต่ก็ทำให้เกิด PFB ได้ง่ายกว่า ในคนที่ผิวแพ้ง่ายและเป็นสิวง่าย อาจเลือกใช้เครื่องโกนหนวดไฟฟ้าแทน เพราะใบมีดจะไม่สัมผัสกับผิวโดยตรง ทำให้เกิดการระคายเคืองน้อยลง แต่ก็ต้องหมั่นทำความสะอาดด้วยนะครับ
 
เตรียมผิวให้พร้อมก่อนโกนหนวด การอาบน้ำช่วยได้ครับ ลองสครับผิวอย่างเบามือเพื่อขัดลอกเซลล์ผิวที่ตายที่เกาะอยู่ที่ผิวหน้าให้หลุดออกไป นอกจากจะช่วยทำให้ผิวของเราได้ผลัดใหม่ ยังช่วยปรับโทนสีผิวไปในตัว และทำให้โกนหนวดได้ง่ายและเกลี้ยงเกลา การอาบน้ำด้วยน้ำอุ่นทำให้ผิวขยายตัวขึ้น แม้จะช่วยเปิดรูขุมขนจริง แต่ก็ควรใช้น้ำเย็นล้างหน้าอีกครั้งก่อนโกนหนวด เพื่อไม่ให้หนวดราบไปกับผิว ส่วนน้ำร้อนจะทำให้ผิวแห้งเกินไป เกิดการระคายเคือง และทำให้เส้นเลือดฝอยบริเวณผิวชั้นบนแตกได้
 
โกนหนวดอย่างอ่อนโยน ขณะโกนหนวด ควรทาครีมหรือเจลโกนหนวดไปในทิศทางตรงข้ามกับที่หนวดขึ้น เพื่อช่วยให้ผิวลื่นขึ้น และช่วยดึงหนวดขึ้นจากโคน และเพื่อให้ทาเนื้อครีมหรือเจลได้ทั่วทั้งบริเวณ ไม่ควรทาครีมหรือเจลหนาเกินไป ครีมหรือเจลที่มากเกินไปจะทำให้ใบมีดฝืดหรือลงไปไม่ถึงในบางจุด ซึ่งเป็นเหตุให้มีดบาดและรู้สึกแสบ การโกน ให้โกนไปตามทิศทางที่หนวดขึ้น ล้างใบมีดบ่อยๆ ด้วยน้ำร้อน โดยเปิดให้น้ำไหลผ่านใบมีด เพื่อป้องกันการอุดตันของสิ่งสกปรก
 
 
ดูแลผิวหลังโกนหนวด
 
เมื่อโกนหนวดเสร็จแล้ว ก็ควรปรับสภาพผิวด้วยการทาโทนเนอร์ที่อ่อนโยนต่อผิวและปราศจากแอลกอฮอล์ หรือใช้เจลปฎิชีวนะสำหรับหลังโกนหนวด ซึ่งนอกจากจะทำการฆ่าแบคทีเรียก่อนที่มันจะเข้าไปในรูขุมขนที่เปิดอยู่ ยังช่วยป้องกันไม่ให้เกิดสิวอักเสบจากการโกน การกรอผิวหน้าด้วยเกร็ดอัญมณี (Microdermabrasion) ด้วยการขัดเบาๆ บนชั้นบนของผิวที่มีเซลล์เสื่อมสภาพสะสมอยู่ก็สามารถลดการเกิดขนคุดได้ แต่หากมีขนคุดอยู่แล้ว ไม่ควรทำนะครับ เพราะจะยิ่งทำให้ระคายเคืองและอักเสบมากขึ้นไปอีก
 
 
การรักษา
 
แพทย์ผิวหนังมักจะให้ใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่ปราศจากแอลกอฮอล์และน้ำหอม เนื่องจากทำให้ผิวแห้งและเพิ่มความระคายเคือง และควรเลือกแบบที่ปราศจากน้ำมันด้วยเพื่อลดการอุดตันของผิว การรักษา PFBนั้นแพทย์อาจใช้ Glycolic acid lotion 8% เช่น Alpha-hydroxหรือ Neo-Strata เพื่อให้ผิวลอก ทำให้ขนสามารถออกมาได้ แต่หากแพทย์ขาดความชำนาญ ก็อาจทำให้ผิวไหม้จากเคมี และฝากรอยแผลไว้บนหน้าคุณได้ครับ อาจมีการให้ยาปฏิชีวนะเพื่อลดการอักเสบในรูขุมขน และนิยมใช้ Retin-A เพื่อช่วยลดรอยด่างดำที่เกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม แม้ตัวยาบางอย่างเหล่านี้อาจหาซื้อเองได้ตามร้านขายยาทั่วไป แต่ขึ้นชื่อว่ายาก็คือยา ไม่ใช่สกินแคร์หรือเครื่องสำอางค์นะครับ แนะนำให้ใช้ภายใต้การควบคุมของแพทย์ดีกว่า
 
หากมีอาการ PFB ที่รุนแรง อาจต้องใช้การรักษาด้วยกระแสไฟฟ้า (Electrolysis hair removal) หรือเลเซอร์กำจัดขน (Laser hair removal) ซึ่งต้องทำโดยแพทย์เฉพาะทางผิวหนังเท่านั้นครับ. 
 
 
 
บทความโดย นายแพทย์ประยูร เจนตระกูลโรจน์